در ذیل، متن پرسش و پاسخ و استفتایی از آیتالله مکارم شیرازی پیرامون اعتقاد رایج میان صوفیان مبنی بر شادی و عدم حزن در روز عاشورا (و نیز سخنان سید هاشم حداد در این زمینه) را مشاهده میکنید. در ادامه نیز پینوشت ما و فهرستی از برخی پستهای مرتبط آورده شده است که پیشنهاد میشود حتماً مطالعه فرمایید.
متن سوال
بسمه تعالى
با عرض سلام خدمت مرجع بزرگوار فقیه اهل بیت آیت الله العظمی مکارم شیرازی حفظهالله تعالی
خواهشمندیم ما را در مورد موضوع ذیل راهنمایی فرمائید:
فردی است که چنین عقیده دارد روز عاشورا تحقیقاً روز شادی و مسرت اهل بیت علیهم السلام است. زیرا روز کامیابی و ظفر و وصال امام حسین علیه السلام و اصحاب حضرت به پروردگار متعال است. او معتقد است مردم خبر ندارند و چنان محبت دنیا چشم و گوششان را بسته که بر آن روز تاسف میخورند و همچون زن فرزند مرده می نالند. مردم نمی دانند که همه اینها فوز و رستگاری و معامله پر بها در برابر شی کم ارزش است. (محمد حسین طهرانی، روح مجرد، ص۷۸)
البته تصریح میکنیم که ایشان در دهه عاشورا و خصوصاً روز عاشورا بسیار گریه میکنند و اشکهایشان متوالی و متواتر بر گونه ها جاری است. لکن همه این گریه ها گریه شوق است گریه از شدت و جد و سرور است نه گریه حزن. و برای اعتقاد خود دلائلی هم از روایات دارد: روز عاشورا هر چه آتش جنگ افروخته تر میشد و مصائب آن حضرت افزون تر چهره اش برافروخته و شاداب تر میشد…. تا انتهای حدیث.
یا امیر المومنین علیه السلام در وقت شهادت که شمشیر بر فرق مبارکش زدند می فرماید فزت و رب الکعبه و مرگ برای سیدالشهداء علیه السلام هم عین فوز و رستگاری است همچنان که برای پدرشان امیرالمومنین علیه السلام بود.
یا میگوید: البته مردم عادی که به دنیا و نفس اماره گرفتارند و از نفس بیرون نیامده اند باید گریه و عزاداری و سینه زنی و نوحه خوانی کنند تا بدین طریق بتوانند راه کمال را طی نمایند.
این فرد گروهی را هم دچار شک و تردید نموده است. خواهشمند است بفرمایید این عقیده در مذهب تشیع صحیح است یا خیر؟
رفت و آمد و معاشرت با او یا افرادی که چنین عقیده ای دارند چه حکمی دارد؟
لطفاً اگر صلاح دانستید تأیید یا رد را مستدل بیان فرمایید تا حق در این مطلب واضح گردد و افراد از شبهه خارج گردند؟
پاسخ آیت الله مکارم شیرازی
باسمه تعالی
این عقیده اشتباه محض است زیرا روایات بی شماری از ائمه معصومین (علیهم السلام) داریم که دستور سوگواری بر شهیدان کربلا داده است. و خود امامان نیز سوگواری می کردند و جلسه عزاداری تشکیل می دادند و انکار این مطلب از قبیل انکار بدیهیات است و نشانه بی اطلاعی انکار کننده است. چنین شخصی را نصیحت کنید و اگر نصیحت پذیر نیست، از او فاصله بگیرید که به نظر می رسد شیطانی است در لباس انسان.
پی نوشت: نکته قابل توجه این است که سران صوفیه همواره آیات و روایات را مطابق با عقاید صوفیانهی خود گزینش یا تأویل و تفسیر به رأی میکنند تا شواهدی برای باورهای خود دست و پا کنند، و متاسفانه، حقیقتا به دنبال آموزهها و معارف اسلام اصیل نیستند. در این مورد خاص نیز سید هاشم حداد در ظاهر به برخی روایات تمسک میجوید و برداشت اشتباهی از آنها ارائه می کند، و از طرفی دیگر، حجم بسیار زیادی از روایاتِ مخالف با عقیدهی صوفیانهی خود را نادیده میگیرد. جالب است که اگر این طرز فکر سید هاشم حداد را در میان صوفیان متقدم رهگیری کنیم، دم خروس بیرون می زند و میبینیم که اکثر سران صوفیه بر اساس مبانی و اعتقادات اهل سنت – که بخش اعظم آن از بنیامیه نشأت گرفته است – به شادی در روز عاشورا و برکت این روز معتقد بودند. لذا واضح می شود که سید هاشم حداد و امثال او نیز، این اعتقاد باطل را از بزرگان صوفیه گرفته و بر آن اصرار داشتند و صرفا برای موجه جلوه دادن آن نزد شیعیان، به برخی روایات استناد کردند(که استناد و تفسیر آنان نیز محل اشکال جدی است). برای مطالعهی بیشتر، پستهای زیر را ملاحظه بفرمایید:
شادی و مسرت و عدم حزن سید هاشم حداد در روز عاشورا – عزادران غافل هستند!
رویکرد سران صوفیه نسبت به عاشورا و عزای امام حسین علیه السلام
ابن عربی و شرافت، فضیلت و برکت روز عاشورا! روزه در عاشورا، کفاره گناهان یک سال!
آیا روز عاشورا، روز شادی و فرح است؟ پاسخی به مقاله آقای محمدحسن وکیلی
تصویر استفتاء صورت گرفته از آیت الله مکارم شیرازی
