مقالات

بزرگان عرفان مصطلح (حافظ،مولوی،عطار،شبستری،ابوسعید ابوالخیر و…) و تحقیر عقل و علم – مهدی نصیری

تشبیه ذات خداوند و اجتماع نقیضین در کلام فلاسفه و عرفا

در مکتب برهان و دین، مذهب اهل تعطیل در مورد معرفت خداوند باطل است. و معناى تعطیل این است که بشر حتّى از بحث درباره وجود خداوند طفره رفته و یا اینکه وجود او را انکار کند، امّا پس از اقرار به وجود خداوند هر گونه تعمّق و تحقیق و جستجو درباره معرفت کنه ذات او داخل در مسأله تشبیه است.

فلسفه و عرفان به این مسأله مهم توجّه نداشته، پس از بحث اثبات وجود خداوند، در مورد شناخت حقیقت ذات او بحث مى‏کند، و در نهایت کنه وجود او را عین وجود و هستى مطلق و بى‏ منتها مى‏داند که به

ادامه مطلب

بررسی انحرافات سیر و سلوک مصطلح و بیان مسیر صحیح سیر و سلوک

در روزگاری به سر می­بریم که بساط کلاس های مدعی سلوک بسیار گسترده و عرفان های غربی و شرقی در قالب های مختلف و به صورت هایی جذّاب مطرح شده است. مشتریان این نوع کلاس ها غالباً کسانی هستند که در درون، میلی به معنویات دارند. ولی گاه اسیر افکاری انحرافی و یا افراطی شده و گاه مسأله تهذیب روح را با تقویت روح اشتباه گرفته و راه را از چاه نشناخته و از مسیر صحیح غافل می مانند.

پیش از پرداختن به این مهم، لازم است که راه و روش های مطرح برای رسیدن به عرفان و کمال، مورد بررسی قرار گیرد.

از سوى مکاتب مختلف، راه هاى متعدّدى، براى رسیدن به این مقصد، ارائه شده است که اکثر آنها خالى از اشکال نیست. مطرح ترین آن ها عبارت است از:

الف ) روش

ادامه مطلب

خطاهای ذهنی نوشتار حجت الاسلام محمد حسن وکیلی با عنوان “تنزیه و تشبیه خداوند- تفاوت تشبیه کلامی و عرفانی” به قلم کریم حکیمی فرد – قسمت دوم

تذکرات مبحث “نظر دین در بحث تشبیه و تنزیه”

تذکر: برخی بر اساس متون دینی قایل به تشبیه خداوند شده‌اند و حتی برخی در تشبیه تا بدان‌جا جلو رفته‌اند که برای خداوند دست و پا و کرسی و … قایل شده‌اند. این گروه به مجسمه ملقب شده‌اند.

توجه: مشبهه حداقل دو معنا دارد:

1-معنای خاص: کسانی که در تشبیه افراط کرده‌اند مثل مجسمه و…

2-معنای عام: در این معنا مشبهه اعم از گروه مجسمه و غیر آن است و شامل تمام کسانی می‌شود که قایل به تنزیه محض خداوند نیستند.

عدم توجه به این نکته موجب خطای ذهنی می‌شود.

سوال: تنزیه محض خداوند از هر نوع تشابهی، شامل چه مواردی از تشبیه می‌شود؟

تذکر: آنچه مسلم است هیچ احدی مرادش از تنزیه محض خداوند، نفی وجود خداوند نیست زیرا مساله تنزیه خداوند بحثی است که بعد از پذیرش وجود خداوند طرح می‌شود و ادعای این که تنزیه محض همان نفی خداوند است ادعایی واضح البطلان است.

سوال: آیا تنزیه محض، تنزیه از تشابه در وجود را هم شامل می‌شود؟

توجه: آقای وکیلی می‌نویسد:

“… همه می‌دانیم که مخلوقات موجودند و معدوم نیستند و مسلّماً خداوند متعال هم

ادامه مطلب

خطاهای ذهنی نوشتار حجت الاسلام محمد حسن وکیلی با عنوان “تنزیه و تشبیه خداوند- تفاوت تشبیه کلامی و عرفانی” به قلم کریم حکیمی فرد – قسمت اول

نوشتار”تنزیه و تشبیه خداوند- تفاوت تشبیه کلامی و عرفانی” توسط آقای وکیلی به آدرس www.mashreghnews.ir/fa/news/188703 و www.farsnews.com/newstext.php?nn=13911104000809 منتشر شده است.

لازم به ذکر است که قبل از این نوشتار، نوشتار ” اصلی‌ترین عامل غربت ائمه(ع) ” توسط حجت الاسلام سید محمد حسین سجادی در نقد آقای نصیری به آدرس www.farsnews.com/newstext.php?nn=13911102001303 منتشر شده بود.

چون مقدماتی که برای نقد این نوشتار نوشته شده بود برای نقد نوشتار آقای وکیلی هم باید تکرار می‌شد و از طرفی دیگر خطای ذهنی هر دو مدافع فلسفه و عرفان مشترکاتی با هم داشت به نظر رسید که خطاهای ذهنی هر دو در یک نوشتار جمع شود.

توجه: هر دو نوشتار یاد شده همانند اغلب نوشتارهای مدافعان فلسفه و عرفان دارای خطاهای ذهنی است. امیدواریم تذکر خطاهای ذهنی زمینه ساز اصلاح اندیشه‌ها باشد.

تذکر 1: تفکیک بین نظریه وحدت وجود اطلاقی و بین نظریه تشکیک در وجود

برای بررسی بحث تشبیه و تنزیه خداوند لازم است که دو نظریه‌ای که مدافعان فلسفه و عرفان مدافع آن‌ها هستند از هم جدا شود. این دو نظریه

ادامه مطلب

نفی مبانی فلسفی و عرفانی در آموزه های توحیدی امام رضا (علیه السلام)

از جمله اندیشه های فلسفی و عرفانی که توسط امام رضا علیه السلام مورد نفی و رد قرار گرفته است، این مساله است که انسان بر صورت خداوند آفریده شده است و این که انسان مظهر جامع اسماء و صفات الهی است.

به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، «استاد مهدی نصیری» از منتقدان فلسفه و مدیرمسئول فصلنامه معرفتی – اعتقادی سمات به مناسبت فرا رسیدن سالروز شهادت ثامن الحجج(علیه السلام) یادداشتی نوشته و در اختیار خبرگزاری فارس قرار داده است:

در سالروز شهادت دهمین حجت معصوم الهی و هشتمین خلیفه الهی پس از رسول اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ حضرت علی بن موسی الرضا ـ علیه آلاف التحیة و الثنا ـ بر مظلومیت آن حضرت که به زهر جفا و کین مامون عباسی مسموم شد و غریبانه به شهادت رسید، به حق می‌گرییم اما جا دارد در این ایام، مظلومیت و غربت جگرسوز تر آن امام معصوم و دیگر امامان را یه یاد آوریم که عبارت است از کوتاه کردن دست امت از

ادامه مطلب

موضع عارف و صوفی بزرگ عطار نیشابوری در برابر ابن ملجم

پیش از این گفتیم که مولوی در مثنوی اش بر اساس مذهب و مسلک جبر ، ابن ملجم را از بزرگترین جنایت تاریخ بشری تبرئه می کند و به دروغ از امیر المؤمنین علیه السلام خطاب به ابن ملجم نقل می کند که:

هيچ بغضي نيست در جانم ز تو زان که اين را من نمي‏دانم ز تو

آلت حقي تو، فاعل دست حق كي زنم بر آلت حق طعن و دق!

و نیز می گوید:

یک سر مو از تو نتواند برید چون قلم بر تو چنین خطی کشید!

یعنی

ادامه مطلب

نقد عرفان/شکستن حریم احکام اسلامى و مساله ی تفسیر به رأى/آیت الله مکارم شیرازی

همانطور که در قسمتهای قبل ذکر شد اگر بخواهیم تضادهائى را که تصوف با آن گرفتار شده بشمریم سخن به درازا مى کشد و نیاز به تألیف کتاب مفصلى دارد، برای نمونه به این قسمت توجه فرمائید :

عرفان التقاطى، حریم احکام اسلامى را مى شکند

در عرفان اسلامى احکامى که از قرآن و سنت به دست آمده کاملا محترم است، و یا به تعبیر دیگر رعایت اصول و احکام شریعت گام اول براى سیر و سلوک است، و سالکان طریقت هرگز به خود اجازه نمى دهند که براى وصول به حقیقت کمترین تخطى و انحرافى از احکام شریعت پیدا کنند، در حالى که در عرفان التقاطى (تصوف) این معنى نه تنها

ادامه مطلب

نظر شهید ثانی درباره فلسفه

شهید ثانی: این عین خواری نزد خداوند است که مدعی پیروی از پیامبر و اهل بیت علیهم السلام در پی احیای دین ارسطو و دیگر فیلسوفان مانند او باشد.

زین الدین بن علی عاملی معروف به شهید ثانی فقیه برجسته شیعه (متوفی ۹۶۶ هجری) و مولف آثار متعدد فقهی و اعتقادی از جمله شرح بر لمعه شهید اول در یکی از رساله های خود در نصیحتی خطاب به طلاب و اهل علم زمان خود ضمن گلایه از این که برخی از فضلا و عالمان زمانش با کتب حدیث مثل کافی و … بیگانه هستند، می نویسد:

« و محنت بزرگتر و مصیبت جانکاه تر که موجب معصیت مرتکب آن است، آن چیزی است که در زمانه ما بین بسیاری از

ادامه مطلب